ดนตรีบำบัด
ดนตรีบำบัด
ดนตรีเป็นสิ่งมหัศจรรย์ที่มนุษย์ได้สร้างสรรค์ขึ้นมา
โดยมีแรงบันดาลใจจากเสียงต่างๆ ในธรรมชาติ เมื่อคนเราได้ยินเสียงดนตรี
สมองซีกซ้ายจะทำหน้าที่รับรู้ถึงจังหวะง่ายๆ ส่วนสมองซีกขวาจะรับรู้ถึงท่วงทำนอง
ระดับเสียงสูงต่ำ หรือจังหวะที่ซับซ้อนมากขึ้น ดนตรีส่งผลต่อร่างกายและจิตใจของคนเรา
คือ มีผลต่อการเปลี่ยนแปลงของอัตราการหายใจ การเต้นของชีพจร
ความดันและการไหลเวียนเลือด ความตื่นตัวของกล้ามเนื้อ ทำให้เกิดอารมณ์และจินตนาการ
กระตุ้นการหลั่งสารแห่งความสุขหรือสารเอนดอร์ฟินได้
เพราะดนตรีมีผลต่อร่างกายและจิตใจเช่นนี้
จึงทำให้เกิดแนวคิดในการใช้ดนตรีในการบำบัดรักษาโรค ซึ่งเรียกว่า ดนตรีบำบัด
หรือสังคีตบำบัด เพื่อฟื้นฟูสุขภาพร่างกายและจิตใจผ่านทางการฟังดนตรีหรือเล่นดนตรี
ความจริงดนตรีบำบัดนั้นถูกใช้มาหลายพันปีแล้ว
โดยในชนเผ่าพื้นเมืองทั่วโลกใช้ดนตรีในการเต้นรำ ประกอบพิธีกรรม
และเยียวยารักษาโรค ส่วนหลักฐานทางการแพทย์เริ่มมีบันทึกมาตั้งแต่ ค.ศ.1960 ว่าแพทย์ชาวดัทช์ท่านหนึ่งพบว่าเสียงดนตรีช่วยบรรเทาความเจ็บปวดระหว่างการ
คลอด หรือเวลาที่ผู้ป่วยมีอาการเจ็บปวดมาก ต่อมาในช่วงต้นปี ค.ศ. 1970 นักประพันธ์เพลง สตีเวฟ ฮัลเพิร์น
ได้ทำดนตรีแนวใหม่เรียกว่า New Age Music ที่ทำให้ผู้ฟังเกิดความรู้สึกผ่อนคลาย
สร้างสมดุลของร่างกาย จิตใจ และอารมณ์เข้าด้วยกัน
ปัจจุบันมีการใช้ดนตรีบำบัดเพื่อบำบัดผู้ติดยาเสพติด
ช่วยในการพัฒนาสมองและพฤติกรรมของเด็กออทิสติก พัฒนาการเจริญเติบโตของทารกในครรภ์
รักษาผู้ป่วยทางจิต ผู้สูงอายุ ผู้ป่วยโรคอัลไซเมอร์ รวมทั้งนักโทษในเรือนจำ
และยังนำมาใช้ร่วมกับการออกกำลังกายอย่างโยคะ
หรือช่วยผ่อนคลายความเครียดในโรงพยาบาลต่างๆ
ลักษณะของดนตรีบำบัดที่ใช้ในการรักษาเยียวยาผู้ป่วยนั้น
จะมีรูปแบบที่ง่ายๆ มีเสียงที่กระตุ้นการทำงานของสมองได้หลายส่วน
และมีความหมายที่ดี จึงช่วยปรับสภาพจิตใจของผู้ป่วยให้อยู่ในสภาวะสมดุล
ผ่อนคลายความตึงเครียด กระตุ้นประสาทสัมผัสการรับรู้ต่างๆ
หลักการของดนตรีบำบัด นั้นเราเองก็สามารถนำมาใช้เยียวยาตนเองได้เช่นกัน
อย่างเวลาที่มีความเครียดมากๆ การได้พักผ่อนฟังดนตรีที่มีท่วงทำนองไพเราะ อ่อนโยน
ก็จะช่วยให้เกิดความผ่อนคลายได้ หรือเวลาที่รู้สึกเศร้าซึม เหนื่อยล้า
การฟังดนตรีที่มีจังหวะสนุกสนานก็ช่วยให้รู้สึกดีขึ้น และมีกำลังใจมากขึ้นได้เช่นกัน
